Analiza w podejściu zwinnym według BABOK

19/01/2021

Data ostatniej aktualizacji: 13.08.2021 11:44

“In an agile environment, business analysis brings people together and ensures

that the right stakeholders are involved with the agile team at the right time.” – BABOK Guide

 

Ostatnio miałam możliwość zapoznania się z „biblią analityków”, czyli zbiorem dobrych praktyk z zakresu analizy biznesowej zebranych w BABOK Guide (A Guide to the Business Analysis Body of Knowledge®). W wersji 3.0 pojawił się rozdział opisujący analizę biznesową z różnych perspektyw, np. architektury organizacji czy zarządzania procesami biznesowymi. BABOK opisuje, jak analiza w takim podejściu powinna być realizowana, na czym się skupić oraz jakie techniki są polecane w trakcie prac analitycznych.

Od pół roku mam możliwość uczestniczenia w projekcie, który przechodzi zwinną transformację. W BABOK zwróciłam uwagę na część opisującą podejście do analizy biznesowej z perspektywy zwinnego wytwarzania oprogramowania.

Charakterystyka zwinnego podejścia BABOK

Według BABOK główne założenia pracy w podejściu zwinnym obejmują:

Aby podejście zwinne odniosło sukces, konieczne jest wypracowanie odpowiedniego sposobu myślenia u interesariuszy zmiany (biznesu). Zwłaszcza osób decydujących o jej zakresie i sposobie realizacji. Powinni oni zdawać sobie sprawę z tego, jak krytyczne dla odniesienia sukcesu jest aktywne zaangażowanie w prace zespołu wytwarzającego zmianę. Począwszy od etapu określania celu zmiany i precyzowania wymagań, przez ich realizację, kiedy rośnie zrozumienie problemu i pojawiają się bardziej szczegółowe pytania, aż do momentu odbioru wykonanych prac, kiedy kluczowe jest stwierdzenie, czy uzyskany efekt odpowiada oczekiwaniom.

Zadania analityka

BABOK zwraca uwagę, że w podejściu zwinnym analiza biznesowa może być wykonywana przez różne role. Na przykład Product Managera, Product Ownera czy dedykowanego Analityka biznesowego. Analityk biznesowy (nie jako tytuł, ale jako osoba wykonująca analizę biznesową) powinien przede wszystkim zrozumieć cel i wizję wprowadzanej zmiany z wysokiego poziomu całej organizacji. Może to osiągnąć dzięki bliskiej współpracy z inicjatorami zmiany, zwłaszcza poprzez rozmowy i warsztaty. Preferuje się komunikację mniej formalną, raczej skoncentrowaną na wydobywaniu i zrozumieniu potrzeb, niż zabezpieczeniu potwierdzeń na przyszłość. Dobra, efektywna komunikacja i współpraca z biznesem jest kluczowa do osiągnięcia porozumienia, a w rezultacie zaspokojeniu potrzeb. Zrozumienie potrzeb biznesu pozwala też analitykowi na określanie priorytetów poszczególnych inicjatyw.

W dalszej kolejności zadaniem analityka jest zapewnienie, żeby potrzebne informacje były dostępne dla zespołu deweloperskiego na wystarczającym poziomie szczegółowości w odpowiednim czasie. Analityk przede wszystkim pomaga zespołowi zrozumieć, na jaką potrzebę biznesową i w jaki sposób odpowiada wprowadzana zmiana. Właśnie ta koncentracja wszystkich zaangażowanych osób na wartości dostarczanej dla biznesu jest najważniejszą cechą zwinnego podejścia. Zadaniem analityka jest rozłożenie wysokopoziomowej wizji zmiany na mniejsze zadania, możliwe do podjęcia przez zespół deweloperski. Zadania, których realizacja dostarczy konkretną wartość dla interesariuszy. Co więcej, to do analityka biznesowego należy określenie priorytetów tych zadań oraz zapewnienie, żeby składały się na kompletną funkcjonalność. Również do analityka należy praca nad kryteriami akceptacji poszczególnych zadań. aby z jednej strony odpowiadały potrzebom biznesu, a z drugiej były zrozumiałe dla zespołu deweloperskiego.

Dokument BABOK podkreśla również, że zwinne podejście wymaga, żeby analiza i projektowanie rozwiązania były wykonywane „just-in-time”. Albo na chwilę przed podjęciem przez zespół do realizacji albo nawet w trakcie realizacji przez zespół. Analiza wykonywana przed podjęciem wytwarzania ma na celu zapewnienie, że zespół jest w stanie prawidłowo wycenić prace. Zadaniem analizy w trakcie wytwarzania jest zapewnienie, że zespół realizuje prace zgodnie z oczekiwaniami interesariuszy. Praca w zwinnym zespole może wymagać od analityka ciągłej zmiany podejścia, stosowania różnych technik, tak, żeby jak najlepiej odpowiedzieć na potrzeby zespołu.

Otwartość na zmiany

Wszystkie strony powinny być też otwarte na zmianę celów organizacji, a co za tym idzie, zmianę priorytetów zaplanowanych prac. Przede wszystkim dotyczy to zagadnień, które są dopiero na etapie analizy i planowania. Nawet zadania z góry backlogu mogą zmienić swój priorytet. Również po zaprezentowaniu biznesowi przygotowanego rozwiązania może się okazać, że konieczna jest zmiana priorytetów. Owszem, jest to niekomfortowe dla zespołu deweloperskiego, który już dobrze rozpoznał, co jest do zrobienia. Ale wszyscy powinni mieć świadomość, że takie sytuacje mogą się wydarzyć.

W podejściu zwinnym rozwiązanie buduje się stopniowo. Dlatego interesariusze i zespół deweloperski powinni przez cały czas wspólnie weryfikować, czy i w jakim stopniu wytwarzane funkcjonalności zbliżają do osiągniecia zamierzonych korzyści lub realizacji celu. Dzieje się to przede wszystkim na koniec każdego cyklu wytwarzania. BABOK zauważa, że rola analityka polega tu na zapewnieniu, iż produkt spełnia określone wymagania w trakcie procesu wytwórczego. A także na istotnym udziale w prezentacji wytworzonego produktu dla biznesu. Analityk odpowiada też za znajdowanie nowych obszarów do zmian, które mogą zwiększyć wartość biznesową realizowanego produktu.

W konkretnym zwinnym zespole może być jedna lub kilka osób z kompetencjami analitycznymi, chociaż formalnie nie muszą mieć tytułu „analityka”. Mogą je wykonywać analitycy należący do zespołu, przedstawiciel biznesu, Product Owner lub zespół jako całość, bez wskazywania konkretnej osoby. To oznacza, że realizowanie prac analitycznych nie musi należeć do obowiązków jednego specjalisty, ale jest zadaniem dla całego zespołu. Wskazany analityk, z racji swoich kompetencji, może odgrywać szczególną rolę w trakcie planowania prac, testowania oraz prezentacji rozwiązania dla interesariuszy.

Podejście do dokumentacji w BABOK

Zwinne podejście do wytwarzania oprogramowania wymaga też zmiany w sposobie dokumentowania rozwiązania. BABOK zwraca uwagę, że zasady i sposób prowadzenia dokumentacji zależy przede wszystkim od celu, jaki temu przyświeca. Jeśli wymaga się dokumentacji ze względów formalnych, jej wytworzenie powinno być częścią cyklu wytwórczego. W przeciwnym wypadku dokumentacja powinna się ograniczać tylko do tego, co jest niezbędne dla zespołu wytwórczego do dostarczenia zmiany. Koszt jej wytworzenia i utrzymywania nie powinien być większy niż wartość, którą ze sobą niesie. W praktyce często jako dokumentacja wystarczające są opisy, które pozwoliły zespołowi deweloperskiemu oszacować i zrealizować funkcjonalność. Zwinne zespoły najczęściej używają historyjek użytkownika (user stories) z zawartymi tam kryteriami akceptacji. Raczej nie używa się modeli analitycznych czy schematów. Jeżeli już, to w sposób mniej formalny i często nie utrzymuje się ich po zrealizowaniu funkcjonalności.

Kompetencje miękkie

Na koniec krótko o kompetencjach, które powinien posiadać analityk pracujący w zwinnym zespole. Podejście BABOK kładzie duży nacisk na współpracę i komunikację, stąd takie kompetencje odgrywają największą rolę. Zwłaszcza dla analityka, na którego barkach leży współpraca z interesariuszami, wydobywanie od nich wymagań a potem przekazywanie ich zespołowi. Lista kompetencji analityka wymienionych w BABOK:

Jeśli interesują Cię praktyczne przykłady, odwiedź kolejny artykuł Analiza w podejściu zwinnym według BABOK – praktyczna realizacja.


Joanna Kępka
, Starszy Analityk
Altkom Software & Consulting

Tagi:

BABOK