Analiza wymagań – sztuka czy rzemiosło?

16/04/2018

Każdą zmianę w systemach IT zaczynamy od analizy wymagań. Może być ona na bardzo wysokim poziomie ogólności lub szczegółowa. Może być wykonana przez zespół wewnętrzny albo przez kogoś z zewnątrz. Bez względu na to, pewnym jest, że bez określenia co jest oczekiwane, nie jest możliwe zaplanowanie żadnych prac, zabudżetowanie, zaalokować zespołu, nie mówiąc już o stworzeniu systemu informatycznego.

Wysoka jakość analizy wymagań staje się zatem kluczem do sukcesu kolejnych etapów projektu informatycznego, a w konsekwencji całego przedsięwzięcia. Jak osiągnąć taką jakość? Czy zależy to wyłącznie od indywidualnych umiejętności konkretnej osoby wykonującej tę pracę czy są narzędzia i metody, które pomagają osiągnąć ten cel? Na te pytania postaram się odpowiedzieć.

Sztuka analityczna

Wiele osób zastanawiało się nad tym, jak wygląda dobra analiza wymagań i dobre wymaganie. Na przykład Business Analysts Body Of Knowledge (BABOK) definiuje wymaganie dość ogólnie, jako użyteczną reprezentację potrzeby. Z drugiej strony, norma 29148-2011 ISO/IEC/IEEE International Standard, wskazuje, aby wymaganie było weryfikowalne, realizowało cel interesariusza, było określone przez mierzalne warunki lub ograniczenia i definiowało zachowanie systemu. Z kolei standard: 830-1998 IEEE Recommended Practice for Software Requirements Specifications wymagał jednoznaczności wymagania, spójności, czytelności, poprawności, kompletności, weryfikowalności oraz łatwej modyfikowalności i śledzenia zmian.

Bez wątpienia najważniejsze jest, aby wymaganie odpowiadało rzeczywistej potrzebie. Jest to o tyle trudne, że często jest ona ukryta i nie jest tak łatwo do niej dotrzeć. Przykładowo użytkownik zgłasza potrzebę wyszukiwania osób. Potrzeba wydaje się racjonalna i uzasadniona. Moglibyśmy tylko na tej podstawie zaplanować i zrealizować funkcjonalność wyszukiwania osób. Jakie byłoby jednak nasze zdziwienie, gdyby użytkownik na testach akceptacyjnych chwaląc nas za dobrze działające wyszukiwanie, zapytał jednocześnie gdzie jest zapis wyników do Excela, ponieważ tak naprawdę potrzebuje raportu osób ubezpieczonych…

Rzemiosło analityczne

Jak zatem „wydobyć” od użytkownika biznesowego faktyczną potrzebę? Jak upewnić się, że wydobyta potrzeba jest tą prawdziwą? Z mojej praktyki najskuteczniejszą metodą jest wykorzystanie przykładów. W pełni zgadzam się z Gojko Adzic, autorem książki Specification by Example, który używając przykładów w swojej praktyce inżynierii oprogramowania zbudował własną metodę specyfikacji i realizacji systemów IT.  Jako analityk, dzięki przykładom, mogę lepiej zrozumieć pojęcia, którymi operuje mój rozmówca – użytkownik biznesowy. Pytania na temat działania biznesu, które zadaję na konkretnym przykładzie, są lepiej zrozumiane niż pytania abstrakcyjne nie wykorzystujące takich informacji.

Przykłady warto także wykorzystać do weryfikacji przygotowanej koncepcji realizacji danego wymagania. Ta weryfikacja jest fundamentalnym momentem analizy wymagań. Jeśli osoba definiująca dane wymaganie widzi, że przygotowana koncepcja rozwiązania realizuje to wymaganie, mamy pewność, że zbudujemy właściwe rozwiązanie.  Użytkownikowi biznesowemu, nieznającemu języka IT, najłatwiej będzie zrozumieć koncepcję rozwiązania właśnie przez przykłady. Mogą nimi być makiety, wyniki obliczeń, raporty, dokumenty, opisy stanu obiektów widocznych dla użytkownika.

Przykłady, przykłady, przykłady

Przykłady, będące częścią dokumentacji wymagań i projektu rozwiązania, są naturalnym źródłem dobrych danych testowych, pochodzących bezpośrednio od użytkowników biznesowych. Dobrze sprawdzają się także do rozstrzygania późniejszych problemów „czy to błąd czy poprawne działanie”.

Zalety wykorzystywania przykładów w mojej opinii zdecydowanie przeważają nad pracą, którą należy poświęcić, aby zarządzać przykładami – identyfikować kluczowe, dodawać brakujące a eliminować zbędne i utrzymywać ich aktualność w miarę pojawiających się zmian.

Mam wiele pozytywnych doświadczeń z zastosowania przykładów w wielu projektach z różnych branż – zarówno w przypadku systemu do zarządzania i planowania czasu pracy pracowników, jak i systemu do sprzedaży i obsługi ubezpieczeń – gdzie przykłady były gwarancją wzajemnego zrozumienia, a przez to dobrej dokumentacji analitycznej.

Autor: Artur Kret, Dyrektor Działu Konsultingu Altkom Software & Consulting

Zarejestruj się na webinar:

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb procesu realizacji zgłoszenia (pokaż więcej) przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa), zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”). Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi zgłoszenia oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych (pokaż więcej)przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa)oraz otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na adres e-mail i numer telefonu podany przeze mnie, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”), oraz Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

 

Watch for free

Enter your contact details to receive a link to the recording:

I voluntarily consent to the processing of my personal data for the purposes of the application process (show more) by Altkom Experts sp. z o.o. and Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (51 Chłodna Street, 00-867 Warsaw), in accordance with Regulation 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of individuals with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data ("RoDO"). I am aware that providing the above personal data is voluntary, but necessary to handle the request, and that I have the right to access the content of my data and the possibility of correcting it, and that my consent may be revoked at any time. Please contact the Altkom Data Protection Officer: iodo@altkom.pl.

I voluntarily consent to the processing of my personal data for marketing purposes (show more)by Altkom Experts sp. z o.o. and Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warsaw) and receiving commercial information by electronic means to the e-mail address and telephone number provided by me, in accordance with Regulation 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of individuals with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data ("RODO"), and the Act of 18 July 2002 on the provision of electronic services. I am aware that providing the above personal data is voluntary and that I have the right to access and correct my data and that my consent may be revoked at any time. Please contact the Altkom Data Protection Officer: iodo@altkom.pl.

 

Zarejestruj się na webinar:

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb procesu realizacji zgłoszenia (pokaż więcej) przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa), zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”). Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi zgłoszenia oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych (pokaż więcej)przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa)oraz otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na adres e-mail i numer telefonu podany przeze mnie, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”), oraz Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

 

Zarejestruj się na webinar:

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb procesu realizacji zgłoszenia (pokaż więcej) przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa), zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”). Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi zgłoszenia oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych (pokaż więcej)przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa)oraz otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na adres e-mail i numer telefonu podany przeze mnie, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”), oraz Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

 

Zarejestruj się na webinar:

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb procesu realizacji zgłoszenia (pokaż więcej) przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa), zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”). Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale konieczne do obsługi zgłoszenia oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl

Wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowych (pokaż więcej)przez Altkom Experts sp. z o.o. oraz Altkom Software & Consulting sp. z o.o. (ul. Chłodna 51, 00-867 Warszawa)oraz otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na adres e-mail i numer telefonu podany przeze mnie, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych („RODO”), oraz Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Mam świadomość, iż podanie powyższych danych osobowych jest dobrowolne oraz że posiadam prawo dostępu do treści swoich danych i możliwość ich poprawiania a zgoda może być odwołana w każdym czasie. Kontakt do inspektora ochrony danych osobowych w Altkom: iodo@altkom.pl